Sollicitatiebrief Schrijven: Tips, Structuur en Voorbeelden voor 2026

In een tijd waarin sommige werkgevers beweren dat ze de sollicitatiebrief niet meer lezen, lijkt het misschien de moeite niet waard om er tijd in te steken. Maar de realiteit is anders. Uit onderzoek van IMK (2024) neemt meer dan 70% van de Nederlandse recruiters de motivatiebrief nog steeds mee in hun beoordeling, met name wanneer meerdere geschikte kandidaten vergelijkbaar zijn op cv-niveau.

Een goede sollicitatiebrief biedt je de kans om je persoonlijkheid te tonen, je motivatie uit te leggen en een verhaal te vertellen dat verder gaat dan de opsomming op je cv. Waar je cv laat zien wat je hebt gedaan, laat je brief zien waarom je het deed en wat je drijft. Dit persoonlijke element kan het verschil maken. Kandidaten met een vacaturespecifieke brief ontvangen 22% meer uitnodigingen dan kandidaten die een generieke brief sturen (LinkedIn Talent Solutions 2024).

Bovendien toont een zorgvuldig geschreven brief dat je echt geinteresseerd bent in de functie. Een generieke brief die je naar tientallen werkgevers stuurt valt direct op bij de recruiter — en niet positief. Uit onderzoek van CareerBuilder (2024) blijkt dat 76% van de recruiters een sollicitatie direct afwijst wanneer de brief overduidelijk generiek is. Investeer dus altijd tijd in een brief die specifiek is geschreven voor de vacature en het bedrijf.

Een professionele sollicitatiebrief volgt een duidelijke structuur die de lezer moeiteloos door je verhaal leidt. De brief bestaat uit vier hoofdonderdelen: een aanhef met de contactgegevens, een openingsalinea, een tot twee middelalineas en een afsluitende alinea. Elk onderdeel heeft een specifieke functie en draagt bij aan het geheel.

De openingsalinea grijpt de aandacht en benoemt de functie plus jouw sterkste reden om te solliciteren. De middelalineas zijn het bewijs: hier koppel je je kwalificaties en concrete ervaringen aan de eisen uit de vacature. De afsluitende alinea vat je motivatie samen en eindigt met een uitnodiging tot een vervolggesprek — niet afwachtend, maar actief.

Houd de totale lengte op maximaal een A4-pagina. Recruiters besteden gemiddeld 30 seconden aan een sollicitatiebrief voordat ze beslissen of die de moeite waard is (Ladders 2024). Beknoptheid en relevantie zijn daarom essentieel. Een te lange brief wordt niet volledig gelezen; een te korte brief wekt de indruk van onvoldoende moeite.

• Aanhef: naam contactpersoon + functietitel (altijd op naam, nooit "Geachte heer/mevrouw" als je hem kunt vinden)
• Opening (1 alinea): waarom deze functie + dit bedrijf — specifiek, niet generiek
• Midden (1-2 alineas): 2 tot 3 concrete ervaringen of prestaties gekoppeld aan vacature-eisen
• Afsluiting (1 alinea): samenvatting match + actieve uitnodiging tot gesprek + contactgegevens
• Lengte: maximaal 1 A4, lettergrootte 11, marges 2,5 cm, zelfde lettertype als je cv

De eerste zin van je sollicitatiebrief is cruciaal. Dit is het moment waarop de recruiter beslist of hij of zij verder leest. Vermijd standaardopeningen zoals "Hierbij solliciteer ik op de functie van..." of "Met veel interesse las ik uw vacature." Deze zinnen zijn zo voorspelbaar dat ze de lezer direct vervelen. Een recruiter die 50 brieven op een dag beoordeelt, haakt bij de tweede zo een standaardzin al af.

Begin in plaats daarvan met iets dat de aandacht grijpt. Verwijs naar een recent project of nieuws van het bedrijf dat je aanspreekt, noem een gezamenlijke connectie, of open met een krachtige uitspraak over je vakgebied. Bijvoorbeeld: "Toen ik las dat jullie team de komende twee jaar gaat verdubbelen, wist ik dat ik mijn ervaring in het opschalen van engineering-teams hier wil inzetten." Of: "De beslissing om volledig over te stappen op duurzame verpakkingen doet precies waarvoor ik bij FMCG werk — dat wil ik mede realiseren."

Een sterke opening laat niet alleen zien dat je geinteresseerd bent, maar ook dat je je hebt verdiept in het bedrijf. Dit soort voorbereiding valt altijd positief op en onderscheidt je direct van de massa standaardbrieven. Op vacatures reageren 100 tot 250 kandidaten (Glassdoor 2024) — een persoonlijke, specifieke opening is de snelste manier om boven die stapel uit te steken.

Veel sollicitanten schrijven over wat zij willen — een nieuwe uitdaging, meer verantwoordelijkheid, een leuk team. Maar recruiters willen weten wat jij kunt bieden. Draai het perspectief om en schrijf vanuit de behoefte van de werkgever. Welk probleem kun jij oplossen? Welke waarde voeg je toe aan het team? Welke resultaten heb je elders behaald die hier relevant zijn?

Bestudeer de vacaturetekst en de website van het bedrijf grondig. Identificeer de kernuitdagingen, de strategische doelen en de bedrijfscultuur. Koppel vervolgens jouw ervaring en kwaliteiten aan deze punten. Dit toont niet alleen je motivatie, maar ook je analytisch vermogen en je vermogen om je te verplaatsen in de werkgever.

Specifieke, onderzoeksgebaseerde motivatie is veel overtuigender dan algemene enthousiaste uitspraken. "Ik wil graag bij een innovatief bedrijf werken" zegt niets. "Ik heb jullie whitepaper over AI-integratie in klantenservice gelezen en ben overtuigd dat de aanpak die ik bij Bedrijf X heb geimplementeerd direct aansluit op die visie" zegt alles. Specifieke kennis bewijst echte interesse.

Het middengedeelte van je sollicitatiebrief is de plek waar je concreet maakt waarom jij geschikt bent. Kies twee tot drie relevante ervaringen of prestaties die aansluiten bij de belangrijkste eisen uit de vacature. Beschrijf deze met concrete voorbeelden, cijfers en resultaten. Hoe specifieker, hoe overtuigender.

Gebruik de STAR-methode (Situatie, Taak, Actie, Resultaat) als structuurhulp, maar houd het beknopt. In een brief hoef je niet elk detail te noemen — je wilt de recruiter nieuwsgierig maken naar meer. Bijvoorbeeld: "Als projectleider bij Bedrijf X heb ik een team van 12 personen aangestuurd bij de lancering van een nieuw platform, wat resulteerde in 30% meer gebruikers in het eerste kwartaal — en een oplevering 3 weken voor schema."

Vermijd het simpelweg herhalen van wat er al op je cv staat. Je sollicitatiebrief is een aanvulling, geen samenvatting. Gebruik de brief om context te geven, je gedrevenheid te tonen en verbanden te leggen die uit je cv alleen niet duidelijk worden. De brief legt de emotionele laag over de feitelijke laag van je cv.

De laatste alinea van je brief is je kans om een sterke indruk achter te laten. Vat kort samen waarom jij en de functie een goede match zijn en spreek je enthousiasme uit voor een persoonlijk gesprek. Wees zelfverzekerd maar niet arrogant. De toon moet zijn: ik weet dat ik waarde toevoeg en ik vertel je graag meer.

Gebruik een actieve call-to-action in plaats van een passieve hoop-uitdrukking. "Ik hoop van u te horen" is zwak. "Ik ga graag met u in gesprek over hoe ik kan bijdragen aan de groei van uw afdeling. U kunt mij bereiken op [telefoonnummer] of via [e-mailadres], ook buiten kantooruren." Dit toont initiatief, bereikbaarheid en betrokkenheid.

Eindig met een professionele afsluiting: "Met vriendelijke groet" of "Met interesse," gevolgd door je naam. In Nederland is "Met vriendelijke groet" de meest gangbare professionele afsluiting — formeler dan "Groet" en informeler dan "Hoogachtend". Voor creatieve sectoren mag de afsluiting iets persoonlijker zijn.

Steeds vaker wordt gevraagd om je sollicitatie per e-mail te versturen. In dat geval kun je je sollicitatiebrief in de body van de e-mail plaatsen, met je cv als PDF-bijlage. Gebruik een helder en professioneel onderwerp: "Sollicitatie Marketing Manager — Naam Achternaam". Zo weet de recruiter direct wie je bent en op welke functie je solliciteert, ook als de e-mail doorgestuurd wordt.

Houd de e-mail iets beknopter dan een traditionele brief, maar behoud de kern: openingsalinea met pakkende start, middengedeelte met bewijs, en actieve afsluiting met call-to-action. Vermijd lange e-mails — de recruiter leest hem op het scherm en heeft nog minder geduld dan voor een geprinte brief. Streef naar maximaal 3 alineas in de e-mailbody.

Technische aandachtspunten: zorg dat je e-mailhandtekening je volledige naam, telefoonnummer en LinkedIn-profiel bevat. Geef je cv-bijlage een duidelijke bestandsnaam: "Naam-Achternaam-CV-2026.pdf". Stuur geen Word-documenten als bijlage tenzij de werkgever dat expliciet vraagt — PDF is professioneler en houdt de opmaak intact.

Bij een open sollicitatie reageer je niet op een specifieke vacature, maar benader je een bedrijf op eigen initiatief. Dit vereist een andere aanpak dan een standaard sollicitatie. Leg duidelijk uit waarom je juist bij dit bedrijf wilt werken en welke waarde je kunt toevoegen, ook al is er geen concrete functie beschikbaar. Uit onderzoek van Randstad (2024) leidt een goed gericht open sollicitatie in 31% van de gevallen tot een orienterend gesprek.

Doe grondig vooronderzoek: lees recente nieuwsberichten over het bedrijf, bestudeer hun producten of diensten en bekijk hun LinkedIn-pagina voor recente updates. Benoem specifiek wat je aanspreekt en hoe jouw expertise aansluit bij hun werkgebied. "Ik las dat jullie organisatie in 2025 een nieuw AI-platform hebben gelanceerd — op basis van mijn 5 jaar ervaring in AI-productmanagement zie ik direct waar ik kan bijdragen" is veel sterker dan een generiek verzoek.

Richt je brief indien mogelijk aan een specifieke persoon: de teammanager of directeur van de afdeling waar je wilt werken. Gebruik LinkedIn om de juiste naam te vinden. Een open sollicitatie gericht aan een specifiek persoon heeft aantoonbaar meer kans om gelezen en beantwoord te worden dan een brief gericht aan "de afdeling HR" of "werving en selectie".

Een van de meest voorkomende fouten is het schrijven van een generieke brief die je voor elke vacature gebruikt. Recruiters herkennen dit direct — ontbrekende specifieke verwijzingen naar het bedrijf, een opening die overal past, geen koppeling met de vacaturetekst. Uit onderzoek van CareerBuilder (2024) wijst 76% van de recruiters een sollicitatie direct af wanneer de brief overduidelijk generiek is.

Andere veelgemaakte fouten zijn: te veel over jezelf praten zonder de link naar het bedrijf te leggen, spelfouten en grammaticale fouten, een verkeerde aanhef of een verkeerd gespelde bedrijfsnaam, het woord-voor-woord herhalen van je cv in briefvorm, en een te informele of te formele toon voor de bedrijfscultuur. Laat elke brief nalezen door iemand anders voor je hem verstuurt.

Let ook op technische details: gebruik hetzelfde lettertype en dezelfde stijl als je cv voor een consistente, professionele uitstraling. Zorg dat je contactgegevens kloppen en dat de naam van de contactpersoon correct gespeld is. Kleine details geven bewuste en onbewuste signalen af over je zorgvuldigheid als kandidaat.

• Generieke brief voor alle sollicitaties — altijd specifiek aanpassen aan vacature en bedrijf
• Openen met "Hierbij solliciteer ik..." — vervang door een pakkende, specifieke zin
• Herhaling van je cv in briefvorm — brief = aanvulling, niet samenvatting
• Schrijven vanuit eigen wensen ("ik zoek...") — schrijf vanuit werkgeversbehoefte
• Spelfouten of verkeerde bedrijfsnaam/contactpersoon — altijd nogmaals controleren
• Te lang (>1 A4) of te kort (<halve A4) — streef naar 3-4 alineas op 1 A4
• Passieve afsluiting ("Ik hoop van u te horen") — altijd actieve call-to-action

Als starter of recent afgestudeerde heb je misschien weinig werkervaring om in je brief te benoemen — maar dat betekent niet dat je brief zwak hoeft te zijn. Focus op je sterkste stage-ervaringen, studieprojecten en extracurriculaire activiteiten. Koppel ze direct aan de vacature-eisen en maak duidelijk welke overdraagbare vaardigheden je meebrengt.

Je motivatie voor de organisatie en het vakgebied is voor starters extra belangrijk. Een recruiter die een starter aanneemt, investeert in potentieel — niet in een bewezen trackrecord. Toon dus duidelijk waarom je voor dit vakgebied hebt gekozen, welke waarden je deelt met de organisatie en hoe jouw specifieke opleiding of stages aansluiten op hun werk.

Houd je starter-sollicitatiebrief nog beknopter dan de standaard — maximaal een halve A4 tot drie kwart. Recruiters die starters zoeken, weten dat er minder te vertellen valt. Een to-the-point brief met drie sterke punten overtuigt meer dan een volgeschreven A4 dat is gevuld met algemeenheden.

Voordat je op "Verzenden" klikt, voer je een definitieve controle uit. Controleer als eerste de aanhef: staat de juiste naam van de contactpersoon erin? Is die naam correct gespeld? Niets schaadt je geloofwaardigheid zo snel als een foutief gespelde naam of de naam van de contactpersoon van je vorige sollicitatie.

Lees je brief daarna hardop voor. Zinnen die je zelf schrijft klinken in je hoofd altijd vloeibaarder dan ze op papier zijn. Hardop voorlezen onthult lopende zinnen, herhalingen en te formeel of te informeel taalgebruik. Vraag ook een andere persoon om de brief te lezen: een frisse blik ziet fouten die jij na drie keer lezen niet meer ziet.

Technische eindcheck: zijn je bijlagen bijgevoegd (vergeet je cv nooit), heeft je bijlage een professionele bestandsnaam, klopt je e-mailonderwerp, en stuur je naar het juiste e-mailadres? Dit klinkt vanzelfsprekend, maar een mis-verzonden sollicitatie of een brief zonder bijlage-attachment is een van de meest gemaakte praktische fouten.

• Naam contactpersoon correct gespeld en up-to-date
• Bedrijfsnaam en functienaam exact gelijk aan de vacaturetekst
• Geen herhaling van vorige sollicitatie (naam of functie van ander bedrijf)
• Bijlage (cv als PDF) daadwerkelijk bijgevoegd
• Bestandsnaam: "Naam-Achternaam-CV-2026.pdf"
• Hardop voorgelezen: geen lopende zinnen, geen herhalingen
• E-mailadres van ontvanger klopt met de vacature